دکتر فهیمه رمضانی / باروری / یائسگی؛ علل، علائم و راه های بهتر گذراندن آن
مدت زمان مطالعه ۸ دقیقه

یائسگی؛ علل، علائم و راه های بهتر گذراندن آن

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 0 میانگین: 0]

 

یائسگی  یک روند طبیعی بدن است  که سیکل قاعدگی به پایان می رسد البته یائسگی یکباره اتفاق نمی افتد. یائسگی بخش طبیعی از زندگی زنان است که در آن توانایی بارداری از دست می رود و زمانی به یائسگی می رسید که یک سال کامل از آخرین قاعدگی تان گذشته باشد. بعد از یائسگی تخمدان ها سطح بسیار کمی از هورمون های استروژن و پروژسترون را ترشح کند که این میزان کم، خطر ابتلا به برخی از مشکلات سلامتی را افزایش می دهد.

در ماه های منتهی به یائسگی، تخمدان ها هورمون های جنسی را به طور مناسب تولید نمی کنند، دوره های قاعدگی ممکن است طولانی تر یا کوتاه تر از حدمعمول باشد یا حتی سنگین تر یا سبک تر از قبل باشد. این دوران معمولا از اواسط تا اواخر دهه 40 سالگی آغاز شود.

علائم یائسگی

در سال های پایانی دوران قاعدگی خود، علائم یائسگی ممکن است به طور ناگهانی شروع شود و بسیار محسوس باشد یا در ابتدا بسیار خفیف باشد و هر چند وقت یکبار اتفاق بیفتد. شایع ترین علائم و نشانه های یائسگی عبارتند از:

پریودهای نامنظم

معمول ترین نشانه یائسگی، نامرتب شدن دوران قاعدگی است، خونریزی بیشتر یا کمتر از حد معمول است یا دوره قاعدگی کوتاه تر یا طولانی تر است.

خشکی واژن

خشکی واژن، ناحیه تناسلی زمینه مناسبی برای ابتلا به ناراحتی ها و مشکلاتی جنسی، فراهم کند . البته خشکی واژن با مصرف دوز کم استروژن قابل درمان است.

گرگرفتگی

اکثر زنانی که گرگرفتگی دارند ممکن است تا چند سال پس از یائسگی ادامه پیدا کند. گرگرفتگی یک احساس گرمای ناگهانی در قسمت فوقانی یا کل بدن است. صورت و گردن قرمز می شوند، لکه های قرمز در سینه، پشت و بازوها ظاهر می شود. تعریق یا لرز شدید می تواند به دنبال داشته باشد. بیشتر گرگرفتگی ها بین 30 ثانیه تا 10 دقیقه طول می کشد و ممکن است چندین بار در ساعت یا در روز یا فقط یک یا دو بار در هفته رخ دهد.

مشکلات خواب

در اواسط میانسالی ، برخی از زنان در خواب راحت شبانه دچار مشکل می شوند. شاید نتوانید به راحتی بخوابید یا خیلی زود بیدار شوید. تعریق شبانه ممکن است شما را بیدار کند. اگر در طول شب بیدار شوید ممکن است برای خوابیدن مشکل داشته باشید.

نوسانات خلق و خو و روانی

با کم شدن هورمون های جنسی ممکن است استرس، اضطراب، افسردگی و حتی افزایش وزن داشته باشید و حتی مشکلاتی مانند ضعیف شدن حافظه و تمرکز داشته باشید.

مشکلات جنسی

ترشحات جنسی کم می شود و تمایل خود را نسبت به رابطه جنسی از دست می دهید. با اینکه در ماه های آخر، دفعات پریود شدن نامرتب می شود، و حتی برای یک یا چند ماه پریود نشوید ولی احتمال بارداری وجود دارد.

سایر علائم، خیلی محسوس نیستند. به عنوان مثال با کاهش هورمون استروژن، تراکم استخوان ضعیف می شود و منجر به پوکی استخوان می شود. هم چنین تغییر میزان استروژن می تواند کلسترول را افزایش دهد و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و سکته را بیشتر شود.

یائسگی

یائسگی و بارداری

با اینکه در ماه های آخر، دفعات پریود شدن نامرتب می شود، و حتی برای یک یا چند ماه پریود نشوید ولی احتمال بارداری وجود دارد. در طول این دوران، ممکن است تخمک آزاد شود. اگر چه به طور قطع نمی توان گفت که چه زمانی تخمک گذاری می کنید. بنابراین اگر تصمیم دارید باردار نشوید باید تا یک سال پس از آخرین قاعدگی از بارداری جلوگیری کنید.

بعد از یائسه شدن، نمی توانید باردار شوید ولی اگر با کسی ارتباط جنسی برقرار کنید احتمال آلوده شدن به عفونت های مقاربتی وجود دارد. لازم است  از رحم و واژن  خود مراقبت بیشتری کنید زیرا خشکی واژن در حین رابطه جنسی موجب شود بریدگی ها یا پارگی های کوچک ایجاد شود و به بیماری های مقاربتی سریعتر دچار شوید.

محاسبه سن یائسگی

تحقیقی دوازده ساله در ایران نشان داده است که با اندازه گیری میزان هورمون “ای ام اچ “‌در خون زنان، می توان دقیقا موعد یائسگی هر زن و سن دقیق زن را تعیین کرد. هورمون ای ام اچ رشد سلول های فولیکولی تخمدانی را کنترل می کند. فولیکول ها تخمک می سازند.استفاده از این هورمون برای کمک به پیش بینی باروری، ایده تازه ای نیست.

پزشکان مدتی است که با انجام آزمایشی هایی، “ذخیره تخمدان” را تعیین می کنند و بر مبنای آن تشخیص می دهند یائسگی نزدیک شده است یا خیر.

محققان ایرانی بر اساس اندازه هایی که از هورمون ای ام اچ داوطلبان جمع آوری کرده اند، یک مدل ریاضی ساخته اند که با استفاده از آن می توان تخمین زد هر زن در چه سنی یائسه می شود.

یائسگی زودرس

معمولا یائسگی به طور میانگین در سن 51 سالگی اتفاق می افتد و بیشتر در سنین 45 تا 55 سالگی، اتفاق می افتد. چنانچه زنی در سن 40 سالگی یا کمتر اتفاق بیفتد به آن یائسگی زودرس گفته می شود. چنانچه زنانی که تا قبل از 40 سالگی یائسه شوند، به آن یائسگی زودرس گفته می شود. حدود 5% زنان به طور طبیعی به یائسگی زودرس دچار می شوند. یائسگی زودرس زمانی اتفاق می افتد که تخمدان های زن در سن کم، تخمدان ها دیگر هورمون ترشح نکند و قاعدگی متوقف شود.

دلایل یائسگی زودرس

دلایل یائسگی زودرس عبارتند از

سابقه خانوادگی

یائسگی زودرس در کسانی که در یکی از اعضای خانواده خود سابقه ابتلا به به یائسگی زودرس داشتند بیشتر است.

سیگار کشیدن

زنان سیگاری نسبت به زنان غیرسیگاری، احتمال بیشتری برای یائسگی زودرس دارند.

شیمی درمانی

شیمی درمانی و سایر روش های پرتودرمانی، ممکن است به تخمدان آسیب برساند و موجب شود دوره های قاعدگی نامرتب گردد یا حتی قدرت باروری را از دست بدهد. هر چه زن دوره شیمی درمانی کمتری داشته باشد، احتمال یائسگی او کمتر است.

جراحی برداشتن تخمدان

برداشتن هر دو تخمدان بلافاصله علائم یائسگی ایجاد می کند، پریود قطع می شود و سطح هورمون های جنسی به سرعت به حداقل می رسد و علائمی مانند گرگرفتگی و میل جنسی کمتر ظاهر می شود.

جراحی برداشتن رحم

زنانی که تحت عمل جراحی، رحم خود را برمی دارند، با وجود حفظ تخمدان، توانایی باروری ندارند ولی بلافاصله یائسه نمی شوند.

بیماری های خودایمنی مانند بیماری تیروئید و آرتریت روماتوئید

در بیماری های خودایمنی، سیستم ایمنی بدن به جای مبارزه با بیماری ها، به اشتباه به سلول های خودی مثلا تخمدان ها حمله می کند و مانع از تولید هورمون می شود.

HIV

زنان دارای بیماری ایدز، ممکن است یائسگی زودرس داشته باشند.

سندروم خستگی مزمن

زنان مبتلا به سندروم خستگی مزمن، دارای علائمی مانند خستگی مفرط، ضعف، درد عضلانی و مفصلی، از دست دادن حافظه، سردرد  هستند. تحقیقات نشان داده است چنین زنانی یائسگی زودرس دارند.

زنانی که به یائسگی زودرس دچار می شوند علائم شایع یائسگی را به طور شدیدتر، تجربه می کنند و برای کنترل آن به درمان های پیچیده تری نیاز دارند.

خونریزی بعد از یائسگی

بعد از یائسگی به علت عدم توانایی بارداری، دیگر پریود نخواهید شد. در صورتی که بعد از یائسگی هر نوع خونریزی واژینال دارید باید فورا به پزشک مراجعه کنید. خونریزی پس از یائسگی طبیعی نیست و نشان دهنده مشکل سلامتی است.

رابطه جنسی و یائسگی

در دوران یائسگی زنان به دلیل خشکی واژن رابطه جنسی دردناکی دارند که به آن دیس پارونیا گفته می شود. دیس پارونیا رابطه جنسی زن را تغییر می دهد. برای داشتن رابطه جنسی بهتر می توان از روان کننده های پاییه آب یا مرطوب کننده های واژن استفاده کرد. مرطوب کننده های واژن با مواد روان کننده متفاوت است.  از مرطوب کننده های واژن باید به طور منظم نه فقط در حین رابطه جنسی، برای مرطوب کردن و رفع خشکی واژن استفاده کرد.

اگر خشکی واژن با این محصولات بهبود نیافت، باید از هورمون درمانی بهره برد.

روش های کنترل یائسگی

با رعایت نکات زیر می توانید علائم یائسگی خود را کنترل کنید تا این دوران را به خوبی سپری کنید:

  • ورزش: فعالیت بدنی و ورزش استرس را کاهش می دهد و احساس خوب بودن و آرامش داشتن می دهد.
  • از مصرف کافئین و الکل خودداری کنید: سعی کنید به جای نوشیدن چای و الکل، دمنوش ها و مایعات غیرالکلی را استفاده کنید زیرا به کاهش گرگرفتگی کمک زیادی می کند.
  • رژیم غذایی سالم داشته باشید: با داشتن رژیم غذایی سالم، کمتر علائم دشوار یائسگی تجربه می کنید.
  • خواب: خواب کافی در هر مقطعی از زندگی برای داشتن سلامتی لازم است. اگر به میزان کافی استراحت کنید تمایل تان برای خوردن غذاهای کافئین دار و شیرین کمتر می شود.
  • شاد باشید: در دوران یائسگی سعی کنید با دوستان و خانواده خود بیشتر بخندید. خنده خوب می تواند استرس را فورا کاهش دهد و احساس بهتری در شما ایجاد کند .
برچسب ها:
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − 6 =

Call Now Buttonتماس با پزشک