دکتر فهیمه رمضانی / باروری / آمنوره اولیه؛ علائم، دلایل و درمان آن
مدت زمان مطالعه ۵ دقیقه

آمنوره اولیه؛ علائم، دلایل و درمان آن

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 0 میانگین: 0]

قاعدگی یا پریود شدن نقطه عطفی در دوران بلوغ دختران به شمار می رود و به عنوان نشانه سلامت جسمی و جنسی تلقی می شود و نشانگر آنست سایر تغییرات فیزیولوژیکی بلوغ، به طور طبیعی ظاهر می شود. جای تعجب نیست بیشتر دختران نوجوان یا مادران شان بابت تاخیر در شروع قاعدگی، نگران شوند.

هرگاه اختلالی در عملکرد غدد هیپتوتالاموس، هیپوفیز، تخمدان ها، رحم یا واژن و به طور کلی همه اجزای درگیر در فرآیند چرخه قاعدگی، ایجاد شود، قاعدگی نیز صورت نمی گیرد که به آن آمنوره گفته می شود.

آمنوره اولیه عبارتند از فقدان کامل عادت ماهانه در یک دختر جوان که به سن بلوغ رسیده است.  آمنوره اولیه بسیار نادر است و در امریکا کم‌تر از 0.1 از افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد و بیش از 95% از دختران اولین قاعدگی را تا 15 سالگی تجربه می کنند. سن متوسط شروع قاعدگی 12 سال و 8 ماه است.

علل شایع آمنوره اولیه چیست

بیماری‌ها و مشکلات ژنتیکی که مانع از کارکرد درست تخمدان‌ها می‌شود، عبارتند از:

  • سندروم ترنر (Turner syndrome)
  • سندروم عدم حساسیت به آندروژن که منجر به افزایش سطح تستوسترون در خون می‌شود.
  • نقص مولرین(Müllerian defects) این عارضه در واقع تغییر فرم و ساختار اندام‌های دستگاه تولید مثلی است و در آن لوله‌های فالوپ و رحم به شکل طبیعی خود نیستند. مشکلات هورمونی ناشی از مشکلات هیپتوتالاموس یا غده هیپوفیز
  • مشکلات ساختاری در اندام های جنسی

مهمترین علت آمنوره اولیه شامل موارد زیر است

– اختلالات کروموزومی

اختلالات کروموزومی خاصی می تواند نقص در تخمکها و فولیکولهای درگیر در تخمک گذاری و قاعدگی را باعث شود.

– مشکلات هیپتو تالاموس

آمنوره عملکردی هیپوتالاموسی یک اختلال هیپوتالاموسی است (ناحیه ای در مغز که به عنوان مرکز کنترل بدن عمل کرده و چرخه قاعدگی را منظم می کند). ورزش زیاده از حد، اختلالات خوردن (مانند بی اشتهایی عصبی ) و استرسهای فیزیکی یا احساسی می تواند به از هم گسیختگی عملکرد طبیعی هیپوتالاموس مربوط باشند. به میزان کمتری، یک تومور ممکن است از عملکرد طبیعی هیپو تالاموس جلوگیری کند.

– بیماریهای هیپوفیز

هیپوفیز غده دیگری در مغز است که که در تنظیم چرخه قاعدگی دخالت دارد. یک تومور یا دیگر موارد مانند رشد سلولی تهاجمی، می تواند توانایی غده هیپوفیز را در انجام این عمل مختل کند.

– فقدان اندامهای تناسلی

گاهی در حین رشد جنین مشکلاتی ایجاد می شودکه منجر می شود نوزاد دختر متولد شده بعضی بخشهای دستگاه تناسلی خود را مانند رحم، دهانه رحم یا مهبل را نداشته باشد. از آنجا که دستگاه تناسلی به طور طبیعی شکل نگرفته است، او ممکن است چرخه قاعدگی نداشته باشد.

– اختلالات ساختمانی مهبل

انسدادی در مهبل می تواند می تواند جلوی وقوع عادات ماهانه را بگیرد. یک غشاء یا دیواره می تواند مهبل را که خروجی خون از رحم و دهانه رحم است مسدود کند.

امنوره اولیه نتیجه ناهنجاری ژنتیکی یا آناتومیک است و به معنای نداشتن توان باروری نیست. ولی این حالت می تواند نشانه ای از یک مشکل جدی تر باشد و باید به آن رسیدگی شود.

اگر شما 16 سالتان‌ شده  است‌ اما هرگز عادت‌ ماهانه  نداشته ايد، اگر علي‌ رغم‌ درمان‌، عادت‌ ماهانه  در عرض‌ 6 ماه  آغاز نشود باید به پزشک مراجعه کنید.

چگونه پزشک اختلال آمنوره اولیه را درمان می کند

پزشک علاوه بر بررسی سابقه خانوادگی، چندین تست هم انجام خواهد داد. در این تست‌ها، سطح هورمون‌های مشخصی در خون اندازه‌گیری می‌شود:

  • هورمون محرکه فولیکول (FSH )
  • هورمون لوتئینی (LH)
  • هورمون محرکه تیروئید (TSH)

علاوه بر این آزمایش‌ها، فرد به صورت فیزیکی هم معاینه خواهد شد. درمان‌ معمولاً علاوه بر هورمون درمانی شامل روان‌ درماني‌ يا مشاوره ، در صورتي‌ كه  آمنوره  در اثر استرس‌ يا مشكلات‌ تغذيه اي‌ شديد به  وجود آمده  باشد نیز است.

فقدان‌ عادت‌ ماهانه  به  خودي‌ خود يك‌ خطر براي‌ سلامتي‌ محسوب‌ نمي‌ شود، اما علت‌ آن‌ بايد معلوم‌ شود. اگر عامل‌ آن‌ يك‌ كيست‌ يا تومور تخمدان‌ باشد، بايد جراحي‌ انجام‌ شود.

آمنوره  معمولاً با هورمون‌ درماني‌ يا رفع‌ علت‌ زمينه ساز قابل‌ معالجه  است‌. درمان‌ ممكن‌ است‌ تا سن‌ 18 سالگي‌ به  تعويق‌ انداخته  شود مگر اين‌ كه  بتوان‌ علت‌ را مشخص‌ كرد و بدون خطر درمان نمود.

عللی که گاهی نمی توان آنها را درمان نمود عبارتند از اختلالات کروموزومی و ناهنجاری های دستگاه تناسلی

بسته به سن فرد و نتایج تست عملکرد تخمدان، درمان آمنوره اولیه با بررسی و زیر نظر داشتن دقیق فرد آغاز می‌شود. اگر در خانواده فرد، دیر پریود شدن سابقه داشته باشد، باید مدت زمان بیش‌تری منتظر ماند.

اگر یک مشکل ژنتیکی و یا فیزیکی سیستم تولید مثلی فرد را درگیر کرده باشد، نیاز به جراحی وجود دارد. با این همه هیچ تضمینی وجود ندارد و ممکن است قاعدگی به صورت طبیعی رخ دهد.

چه عواملی در بروز آمنوره اولیه تاثیر دارد

  • استرس
  • استفاده از داروهایی مثل قرص های ضدحاملگی، داروهای ضد سرطان، باربیتورات ها، مخدرها، داروهای کورتیزونی، کلردیازپوکساید و رزرپین
  • ورزش شدید
  • سابقه خانوادگی آغاز دیرهنگام عادت ماهانه
  • رژیم لاغری یا کاهش وزن شدید

چه کسانی در معرض خطر آمنوره هستند

کسانی که دارای حداقل یکی از موارد زیر باشند :

  • سابقه خانوادگی در آمنوره یا یائسگی زودرس
  • شرایط ژنتیکی که بر چرخه قاعدگی موثر است
  • چاقی یا کمبود وزن
  • ورزش بیش از حد
  • رژیم غذایی ضعیف
  • بیماری های مزمن

عوارض بیماری آمنوره اولیه

  • پريشاني‌ رواني‌ در رابطه با تكامل‌ جنسي‌
  • ناتواني‌ در حامله شدن‌
  • در موارد نادر مشكلات‌ غدد درون‌ريز، ممكن‌ است‌ علاوه بر هورمون‌ درماني‌ نياز به  جراحي‌ وجود داشته  باشد.

پیشگیری

از هیچ دارویی سرخود استفاده نکنید مگر با تجویز پزشک

فعالیت های حرفه ای ورزشی را در صورت توصیه تا حدی کم کنید

در صورت وجود هر گونه بیماری زمینه ساز، برای درمان به پزشک مراجعه کنید

تغذیه مناسب و نگهداری وزن در حد ایده آل

برچسب ها:
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × 4 =

Call Now Buttonتماس با پزشک